ที่มาของความเครียดในการทำงาน

    ความเครียดในการทำงานมีที่มาจากหลายสาเหตุทั้งจากองค์การ และบุคคล ความเครียดส่งผลกระทบต่อตัวพนักงานและต่อคุณภาพของงานในที่สุด ตัวอย่างของความเครียดที่เห็นกันโดยทั่วไป เช่น แรงกดดันในการทำงานไม่ให้เกิดข้อผิดพลาด การที่จะต้องทำงานให้เสร็จภายในเวลาที่กำหนด แรงกดดันจากหัวหน้างานที่ต้องการนั่นต้องการนี่ไม่มีหยุด และแรงกดดันจากการทำงานกับผู้ร่วมงานที่ไม่เข้าขา

    เราสามารถแบ่งสาเหตุของความเครียดออกเป็น 6 กลุ่ม ได้แก่

    1. งาน (Task)
        เป็นกลุ่มปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับเนื้องานของพนักงาน เช่น ระดับของความเป็นอิสระในการทำงาน ลักษณะงาน เงื่อนไขการทำงาน สภาพแวดล้อมทางกายภาพ การรีดเร้นเอาผลงานที่มากเกินทน ความรู้สึกเมื่อนำงานของตนไปเปรียบเทียบกับงานของพนักงานคนอื่นๆ

    2. บทบาท (Role)
        เป็นความกดดันที่เกิดกับพนักงานอันเนื่องมาจากหน้าที่ตามบทบาทเฉพาะที่พนักงานนั้นมีอยู่ในองค์กร ปัจจัยที่สร้างความเครียดในส่วนที่เกี่ยวกับบทบาทของพนักงานมี 10 ประการได้แก่
        2.1 ความขัดแย้งระหว่างบทบาทที่เกี่ยวกับองค์กรและที่ไม่เกี่ยวกับองค์กร (inter-role distance)
        2.2 ความรู้สึกว่าถูกแป็กอยู่กับบทบาทเก่าๆ โดยไม่มีโอกาสก้าวหน้าในสายงาน (role stagnation)
        2.3 ความคาดหวังจากผู้คาดหวังที่มีความขัดแย้งกันเอง (role expectation conflict)
        2.4 ความรู้สึกว่าหน้าที่ตามบทบาทของตนถูกโอนไปเป็นหน้าที่ในบทบาทของคนอื่น (role erosion)
        2.5 ความรู้สึกว่ามีความคาดหวังในบทบาทของตนเพิ่มมากขึ้นจนไม่สามารถจะจัดการโดยลำพังได้ (role overload)
        2.6 การไม่มีส่วนเชื่อมโยงระหว่างบทบาทของตนกับบทบาทที่สำคัญอื่นๆ ในองค์กร (role isolation)
        2.7 การขาดความรู้ ทักษะ หรือความสามารถที่ต้องการในการทำงานตามความรับผิดชอบให้มีประสิทธิผล (personal inadequacy)
        2.8 ความขัดแย้งระหว่างคุณค่าและแนวคิดของตนเองกับความคาดหวังในบทบาทขององค์กร (self role distance)
        2.9 การขาดความชัดเจนในความคาดหวังของคนอื่น ไม่มีการประเมินว่าการทำงานของตนเป็นที่น่าพอใจหรือไม่ (role ambiguity)
        2.10 การขาดทรัพยากรที่จำเป็นในการทำงานตามบทบาทให้มีประสิทธิผล (resources inadequacy)

    3. บุคคลที่เกี่ยวข้องในการทำงาน (interpersonal)
        เป็นความกดดันที่เกิดจากการขาดการสนับสนุนทางสังคมจากเพื่อนร่วมงาน การขาดความสัมพันธ์ที่ดีนี้ทำให้เกิดความเครียดได้มากโดยเฉพาะในหมู่พนักงาน

    4. โครงสร้างองค์กร (organizational structure)
        เช่น กฎระเบียบที่มากเกินไป พนักงานขาดโอกาสการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ เป็นตัวแปรเชิงโครงสร้างที่ทำให้เกิดความเครียดได้อย่างมาก วิธีการทำงานของผู้บังคับบัญชา ผู้จัดการบางคนสร้างวัฒนธรรมในองค์กรที่เต็มไปด้วยความเครียด ความกลัว และความกระวนกระวายใจ ด้วยการควบคุมอย่างเข้มงวดและปลดพนักงานที่ทำงานไม่ได้ตามมาตรฐานที่ตนเป็นผู้กำหนด

    5. ปัจจัยส่วนบุคคล (personal factors)
        เป็นเรื่องเกี่ยวกับครอบครัว ปัญหาทางเศรษฐกิจและบุคลิกภาพส่วนตัวที่พนักงานนำเข้ามามีส่วนในการทำงาน ผู้จัดการหรือหัวหน้างานจำเป็นต้องทำความเข้าใจในปัญหาส่วนตัวของพนักงานที่ทำให้เกิดความเครียดเพราะปัญหาส่วนตัวกับคุณภาพของงานเป็นเรื่องที่แยกออกจากกันไม่ได้ในทางปฏิบัติ จึงควรต้องยอมรับว่าแม้จะเป็นเรื่องส่วนตัวก็ต้องให้ความสนใจและให้คำปรึกษาที่สมควรเพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้ในการทำงาน

    ทุกปัญหาเกิดจากเหตุ การแก้ไขปัญหาจึงต้องแก้ที่สาเหตุ เชื่อว่าความเครียดจากการทำงานทำงานส่วนใหญ่ไม่พ้นจากที่กล่าวมานี้และหวังว่าท่านทั้งหลายจะมองเห็นหนทางในการจัดการกับสาเหตุเหล่านี้ด้วยสติและวิธีการที่เหมาะสมกับบริบทขององค์กรได้ในที่สุด

———————————-

Visits: 22

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *